عَنْ أَمِيرِ اَلْمُؤْمِنِينَ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَنَّهُ قَالَ: بِرُّ الْوَالِدَيْنِ أَكْبَرُ فَرِيضَة
امیر عالم حضرت امام امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند : بزرگترین و مهمترین تكلیف الهی نیكی به پدر و مادر است.
مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل , جلد۱۵ , صفحه۱۷۸
عَنْ مَنْصُورِ بْنِ حَازِمٍ قَالَ: قُلْتُ لِأَبِي عَبْدِ اَللَّهِ الصادقُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ أَيُّ اَلْأَعْمَالِ أَفْضَلُ قَالَ اَلصَّلاَةُ لِوَقْتِهَا وَ بِرُّ اَلْوَالِدَيْنِ وَ اَلْجِهَادُ فِي سَبِيلِ اَللَّهِ
منصور حازم گفت به خدمت امام صادق علیه السلام عرض کردم چه اعمالی از همه افضل است حضرت فرمودند نماز اول وقت و نیکی به پدر و مادر و جهاد درراه خداوند متعال (شرح : جهاد فقط به اذن و اجازه پیغمبر خدا و ائمه اطهار علیهم االسلام جایز است اما دفاع موضوع دیگری است)
بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام , جلد۶۶ , صفحه۳۹۲
عَنْ جَابِرٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: أَتَى رَجُلٌ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنِّي رَاغِبٌ فِي اَلْجِهَادِ نَشِيطٌ قَالَ فَقَالَ لَهُ اَلنَّبِيُّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَجَاهِدْ فِي سَبِيلِ اَللَّهِ فَإِنَّكَ إِنْ تُقْتَلْ تَكُنْ حَيّاً عِنْدَ اَللَّهِ تُرْزَقْ وَ إِنْ تَمُتْ فَقَدْ وَقَعَ أَجْرُكَ عَلَى اَللَّهِ وَ إِنْ رَجَعْتَ رَجَعْتَ مِنَ اَلذُّنُوبِ كَمَا وُلِدْتَ قَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ إِنَّ لِي وَالِدَيْنِ كَبِيرَيْنِ يَزْعُمَانِ أَنَّهُمَا يَأْنَسَانِ بِي وَ يَكْرَهَانِ خُرُوجِي فَقَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقِرَّ مَعَ وَالِدَيْكَ فَوَ اَلَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ لَأُنْسُهُمَا بِكَ يَوْماً وَ لَيْلَةً خَيْرٌ مِنْ جِهَادِ سَنَةٍ .
حضرت امام صادق علیه السلام فرمودند: مردى خدمت رسول خدا صلى اللّٰه عليه و آله آمد و عرضكرد: يا رسول اللّٰه؟ من بجهاد علاقه دارم و نسبت بآن با نشاطم، پيغمبر صلى اللّٰه عليه و آله فرمود: پس در راه خدا جهاد كن كه اگر كشته شوى نزد خدا زنده خواهى بود و روزى داده شوى و اگر بميرى پاداشت بعهده خدا باشد، و اگر (از ميدان جنگ) باز گردى، از گناهان پاك شوى مانند روزى كه متولدشدهاى. عرضكرد: يا رسول اللّٰه! من پدر و مادرى پيرى دارم كه بگمان خود بمن انس گرفتهاند و از رفتنم بجهاد كراهت دارند. رسول خدا صلى اللّٰه عليه و آله فرمود: در اين صورت ملازم پدر و مادرت باش. سوگند بآن كه جانم در دست اوست: مأنوس بودن يك شبانه روز آنها با تو از جهاد يك سال بهتر است.
الکافي , جلد۲ , صفحه۱۶۰
عَلِيُّ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ اِبْنِ أَبِي عُمَيْرٍ عَنْ هِشَامِ بْنِ سَالِمٍ عَنْ أَبِي عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى اَلنَّبِيِّ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اَللَّهِ مَنْ أَبَرُّ قَالَ أُمَّكَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أُمَّكَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أُمَّكَ قَالَ ثُمَّ مَنْ قَالَ أَبَاكَ
حضرت امام صادق عليه السّلام فرمودند : مردى خدمت پيغمبر صلى اللّٰه عليه و آله آمد و عرضكرد: بكه احسان كنم؟ فرمود: بمادرت گفت: سپس بكه؟ فرمود: بمادرت، عرضكرد: سپس بكه؟ فرمود: بمادرت. عرضكرد: سپس بكه؟ فرمود: بپدرت.
الکافي , جلد۲ , صفحه۱۵۹
ابو ولاد حناط گويد: از امام صادق عليه السّلام پرسيدم خداى عز و جل كه فرمايد: «و بپدر و مادر احسان كنيد، ۲۳ سوره ۱۷» اين احسان چيست؟ فرمود: احسان اينست كه: با آنها نيكو معاشرت كنى و آنها را مجبور نكنى كه چيزى را كه احتياج دارند از تو بخواهند، اگر چه بي نياز باشند (بلكه بايد اظهار نكرده وظيفه خود را انجام دهى) مگر خداى عز و جل نميفرمايد: «هرگز به نيكى نرسيد، مگر از آنچه دوست داريد انفاق كنيد، ۹۲- سوره ۳».سپس امام صادق عليه السّلام فرمودند: و اما قول خداى عز و جل: «اگر يكى از ايشان يا هر دو آنها نزد تو به پيرى رسيدند، بآنها اف مگو و تنديشان مكن، ۲۳ سوره ۱۷» يعنى اگر دلتنگت كردند بآنها اف مگو و اگر ترا زدند با آنها تندى مكن، و فرمودند: «و بآنها سخنى شريف و بزرگوار بگو» يعنى اگر ترا زدند بگو: خدا شما را بيامرزد اينست سخن شريف تو و فرمود: «و از روى مهربانى براى آنها جنبه افتادگى پيش آور» يعنى ديدگانت را بآنها خيره مكن، بلكه با مهربانى و دلسوزى بآنها بنگر، و صدايت را از صداى آنها بلندتر مكن و دستت را بالاى دست آنها مگير و بر آنها پيشى مگير.
الکافي , جلد۲ , صفحه۱۵۷
عَنِ اِبْنِ عَبَّاسٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : مَا وَلَدٌ بَارٌّ نَظَرَ إِلَى أَبَوَيْهِ بِرَحْمَةٍ إِلاَّ كَانَ لَهُ بِكُلِّ نَظْرَةٍ حِجَّةٌ مَبْرُورَةٌ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اَللَّهِ وَ إِنْ نَظَرَ فِي كُلِّ يَوْمٍ مِائَةَ نَظْرَةٍ قَالَ نَعَمْ اَللَّهُ أَكْبَرُ وَ أَطْيَبُ .
رسول خدا(صلّى اللّه عليه و آله) فرمودند : نباشد فرزند حقشناسى كه به پدر و مادرش نظر رحمت كند جز كه بهر هر نگاهى ثواب حج مقبولى دارد:گفتند:يا رسول الله حتی اگر روزى صد بار نگاه كند؟ فرمودند :آرى خدا بزرگتر و پاكتر است.
بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام , جلد۷۱ , صفحه۷۳
عَنْ أَبِي اَلْحَسَنِ اَلرِّضَا عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: إِنَّ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ أَمَرَ بِثَلاَثَةٍ مَقْرُونٍ بِهَا ثَلاَثَةٌ أُخْرَى أَمَرَ بِالصَّلاَةِ وَ اَلزَّكَاةِ فَمَنْ صَلَّى وَ لَمْ يُزَكِّ لَمْ تُقْبَلْ مِنْهُ صَلاَتُهُ وَ أَمَرَ بِالشُّكْرِ لَهُ وَ لِلْوَالِدَيْنِ فَمَنْ لَمْ يَشْكُرْ وَالِدَيْهِ لَمْ يَشْكُرِ اَللَّهَ وَ أَمَرَ بِاتِّقَاءِ اَللَّهِ وَ صِلَةِ اَلرَّحِمِ فَمَنْ لَمْ يَصِلْ رَحِمَهُ لَمْ يَتَّقِ اَللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ .
حضرت امام رضا(عليه السّلام)فرمودند :خداى عز و جل دستور سه چيز را بهمراه دستور سه چيز ديگر صادر فرموده است دستور نماز را با زكاة پس هر كس نماز بخواند و زكاة نه پردازد نماز او پذيرفته نيست و به سپاسگزارى از خود دستور فرموده با سپاس از پدر مادر پس هر كس از پدر و مادر خود سپاسگزار نباشد خداى را سپاسگزار نيست و دستور فرموده است به تقوى از خدا و صلۀ رحم پس هر كس كه صلۀ رحم نكند از خداوند پرهيز نكرده است.
الخصال , جلد۱ , صفحه۱۵۶
قَالَ اَلصَّادِقُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : بِرُّ اَلْوَالِدَيْنِ مِنْ حُسْنِ مَعْرِفَةِ اَلْعَبْدِ بِاللَّهِ إِذْ لاَ عِبَادَةَ أَسْرَعُ بُلُوغاً بِصَاحِبِهَا إِلَى رِضَى اَللَّهِ مِنْ حُرْمَةِ اَلْوَالِدَيْنِ اَلْمُسْلِمَيْنِ لِوَجْهِ اَللَّهِ تَعَالَى
حضرت امام صادق(علیه السلام) فرمودند: نیكی به پدر و مادر نشانه شناخت شایسته بنده خداست. زیرا هیچ عبادتی زودتر از رعایت حرمت پدر و مادر مسلمان به خاطر خدا انسان را به رضایت خدا نمی رساند.
بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار علیهم السلام ، ج ۷۱، ص ۷۷
عَنِ اَلْكَاظِمِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ قَالَ: سَأَلَ رَجُلٌ رَسُولَ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ مَا حَقُّ اَلْوَالِدِ عَلَى اَلْوَلَدِ قَالَ لاَ يُسَمِّيهِ بِاسْمِهِ وَ لاَ يَمْشِي بَيْنَ يَدَيْهِ وَ لاَ يَجْلِسُ قَبْلَهُ وَ لاَ يَسْتَسِبُّ لَهُ .
حضرت امام کاظم باب الحوائج علیه السلام فرمودند :مردی از رسول خدا صلی الله علیه و آله سؤال كرد: حق پدر بر فرزند چیست؟ حضرت فرمود: ۱ – او را با نام صدا نكند ۲ – در راه رفتن از او جلو نیفتند. ۳ – قبل از او ننشیند. ۴ – كاری انجام ندهد كه مردم پدرش را فحش بدهند
مستدرک الوسائل و مستنبط المسائل , جلد۱۵ , صفحه۱۹۹
قَالَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : نَظَرُ اَلْوَلَدِ إِلَى وَالِدَيْهِ حُبّاً لَهُمَا عِبَادَةٌ
رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند :نگاه مهربانانه فرزند به پدر و مادرش عبادتست.
تحف العقول ؛ ج ۱ , ص ۴۶
عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مَرْوَانَ قَالَ قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ السَّلاَمُ : مَا يَمْنَعُ اَلرَّجُلَ مِنْكُمْ أَنْ يَبَرَّ وَالِدَيْهِ حَيَّيْنِ أَوْ مَيِّتَيْنِ يُصَلِّي عَنْهُمَا وَ يَتَصَدَّقُ عَنْهُمَا وَ يَحُجُّ عَنْهُمَا وَ يَصُومُ عَنْهُمَا فَيَكُونَ اَلَّذِي صَنَعَ لَهُمَا وَ لَهُ مِثْلُ ذَلِكَ فَيَزِيدَهُ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ بِبِرِّهِ وَ صَلاَتِهِ خَيْراً كَثِيراً .
حضرت امام صادق عليه السّلام فرمودند : مردى از شما را چه مانع مىشود كه بپدر و مادرش نيكى كند، زنده باشند يا مرده، كه از جانب آنها نماز بخواند و صدقه دهد و حج گذارد و روزه بگيرد، تا آنچه كرده ثوابش از آنها باشد و مانند آن هم براى خود او و تا خداى عز و جل بوسيله احسان و صله او خير و فراوانى برايش زياد كند.
الکافي , جلد۲ , صفحه۱۵۹
عَطِيَّةَ عَنْ عَنْبَسَةَ بْنِ مُصْعَبٍ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ: ثَلاَثٌ لَمْ يَجْعَلِ اَللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ لِأَحَدٍ فِيهِنَّ رُخْصَةً أَدَاءُ اَلْأَمَانَةِ إِلَى اَلْبَرِّ وَ اَلْفَاجِرِ وَ اَلْوَفَاءُ بِالْعَهْدِ لِلْبَرِّ وَ اَلْفَاجِرِ وَ بِرُّ اَلْوَالِدَيْنِ بَرَّيْنِ كَانَا أَوْ فَاجِرَيْنِ
حضرت امام باقر علیه السلام فرمودند : در سه چیز خداوند متعال به احدی اجازه ترك آنها را نداده است.
۱ – ادای امانت به مرد نیكوكار و فاسق.
۲ – وفای به عهد و پیمان نسبت به نیكوكار و فاسق.
۳ – نیكی به پدر و مادر، نیكو كار باشند یا فاسق و لا ابالی.
الکافي , جلد۲ , صفحه۱۶۲
