قَالَ أَبُو عَبْدِ اَللَّهِ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ : جَنِّبُوا مَسَاجِدَكُمُ اَلْبَيْعَ وَ اَلشِّرَاءَ وَ اَلْمَجَانِينَ وَ اَلصِّبْيَانَ وَ اَلْأَحْكَامَ وَ اَلضَّالَّةَ وَ اَلْحُدُودَ وَ رَفْعَ اَلصَّوْتِ
حضرت امام صادق (عليه السلام) فرمودند: مسجدهاى تان را از خريد و فروش و ديوانگان و کودکان و قضاوت و جستن گمشده و اجراء حدود و فرياد کشيدن دور بداريد.
( تهذيب الاحکام شیخ طوسی ج ٣ ص ٢٤٩ ، علل الشرائع شیخ صدوق ص ٣١٩ و الخصال ص ٤١٠ )
عَنْ أَبِي إِبْرَاهِيمَ عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ قَالَ قَالَ رَسُولُ اَللَّهِ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : جَنِّبُوا مَسَاجِدَكُمْ صِبْيَانَكُمْ وَ مَجَانِينَكُمْ وَ شِرَاءَكُمْ وَ بَيْعَكُمْ وَ اِجْعَلُوا مَطَاهِرَكُمْ عَلَى أَبْوَابِ مَسَاجِدِكُمْ
حضرت امام کاظم باب الحوائج (عليه السلام) از حضرت رسول الله (صلي الله عليه و آله) نقل مي کنند که فرمودند : مسجدهاي خود را از کودکانتان و ديوانگانتان و فرياد کشيدن و خريد و فروش و جستن گمشده و اجراي حدود و قضاوت دور بداريد. دستشويي را نيز در درگاه مساجدتان قرار دهيد
(من لايحضره الفقيه شیخ صدوق ج ١ ص٢٣ ، مستدرك الوسائل ج۳ ص۳۸۱ ، تهذيب الأحکام ج٣، ص٢٥٤ ، وسائل الشیعه ج۵ ص۲۳۳ ، الوافي , جلد۷ , صفحه۵۰۷ )
عَنْ عَلِيٍّ امیرالمؤمنین (عَلَيْهِ اَلسَّلاَمُ)، أَنَّهُ قَالَ: «لَتَمْنَعُنَّ مَسَاجِدَكُمْ يَهُودَكُمْ وَ نَصَارَاكُمْ وَ صِبْيَانَكُمْ وَ مَجَانِينَكُمْ أَوْ لَيَمْسَخَنَّكُمُ اَللَّهُ قِرَدَةً وَ خَنَازِيرَ رُكَّعاً وَ سُجَّداً …
حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام فرمودند : مانع ورود یهود و نصاری و کودکان و دیوانگان به مساجد شوید ، اگر چنین نکنید خداوند شما را در حالت رکوع و سجود به بوزینه و خوک مبدل خواهد کرد …
(البرهان في تفسير القرآن ج ص ۸۷۷ ، بحار الأنوار ج۸۰ ص۳۸۱ ، مستدرك الوسائل ج۳ ص۳۸۱ و رواهُ مثله قطب الرَّاوندي)
شرح : منظور از کودکان ، بچه هایی هستند که نمی توانند آداب و حرمت مسجد را حفظ کنند و به سن یادگیری و بکار گیری این آداب نرسیده اند مثلاً از نوزاد تا پنج یا شش سالگی میتواند جزء این کودکان باشند و البته شاید یک بچه هشت ساله هم که آداب به او آموزش داده نشده و یا آنقدر بازی گوش است که بکار نمی گیرد را نیز جزء این کودکان محسوب کنیم و شاید یک کودک چهار ساله که آداب را یاد گرفته و بکار میگیرد لایق ورود به مسجد باشد . همانطور مدرسه قانون دارد و نمیشود زیر شش سال وارد آن شوند و بیمارستان و اداره قانون دارد و کنفرانس ها و همایش ها و … قانون دارند و پادگان قانون دارد و نمیشود کودکان را در این مکان ها برد ، مسجد هم توسط فرستادگان خداوند قانون گذاری شده و طبق احادیثی که نقل شد و کلی حدیث دیگر که در آداب مسجد در بخش آداب نقل کردیم مشخص است نبایدبلند صحبت کرد و نباید مسجد را نجس کرد و … این قوانین برای مؤمنین و مؤمنات قرار داده شده و مثل همه قوانین که در نماز و روزه و حج و… باید عمل شوند و البته کسی که بگوید این قانون خداوند را قبول ندارد یا با عقلش جور در نمی آید ، کافر شده است ، مگر اینکه قبول کند قانونش این است ولی از روی جهالت و عمل نکند ، این حکمش فرق دارد و گناه و معصیت بر او نوشته می شود بهتر است برای روشن شدن موضوع علوم عقلی و تکیه بر عقل ، یک حدیث معتبر عرض کنم :
این حدیث را مرحوم شیخ صدوق از مرحوم شیخ محمد بن یعقوب کلینی (صاحب کتاب الکافی) و ایشان سند را میرساند به ابو حمزه ثمالی که روایت میکند حضرت امام سجاد علیه السلام فرمودند : براستى دين خداى عز و جل با عقل هاى ناقص درك و فهمیده نميشود و با آراء باطله و قياسهاى فاسد بدست نمي آيد ، وسيله درك دین خدا تسليم است هر كس تسليم ما (آل محمد علیهم السلام ) شود سالم ماند و هر كس بما اقتداء كند هدايت يابد و هر كس بقياس و رأى عمل كند نابود گردد و هر كس در دلش نسبت بدان چه ما گوئيم و حكم كنيم ، نپذیرد و اطاعت نکند ، بدان خدائى كه سبع- المثانى و قرآن عظيم را فرو فرستاده كافر شده است و نميداند (کمال الدين – شیخ صدوق , جلد۱ , صفحه۳۲۴)
(( برای مبحث تسلیم ، لطفاً در قسمت مقالاتِ برنامه جامع ابزارهای شیعه ، مقاله احادیث تسلیم محض را مطالعه فرمائید ))
برای فهمیده شدن بهتر موضوع بعرض میرسانم ، مدرسه ناظم دارد و با توجه به اینکه مدرسه محل بچه هاست ولی ناظم همه را در کلاس ها به سکوت دعوت میکند و حتی اگر بچه ها توجه نکنند با آنها برخورد میشود .اما در مسجد اگر کسی ناظم آن باشد و بخواهد قوانین آن را تذکر دهد مردم مخصوصاً خانم ها که بچه های خوردسال خود را همراه خود به مسجد می آورند جبهه میگیرند و میگویند بچه های خود را آورده ایم تا به مسجد عادت کنند و اگر حدیث به آنها گفته شود به راحتی میگویند ما این ها را قبول نداریم و حتی حدیث می آورند که رسول خدا امام حسن و حسین علیهماالسلام را به مسجد می آوردند و در جواب عرض میکنم که آن دوبزرگوار امام بودند و پاک از هر نجاست و حتی همه در های اصحاب رو به مسجد بسته شد الا در خانه حضرت امیرالمؤمنین علیه السلام یعنی فرق دارد !!! و معرفت به امامت باید کسب کرد ان شاء الله … و همچنین از سوی دیگر باید عرض کنم آنها که میگویند بچه ها را به مسجد می آورند تا عادت کنند ، چرا بچه های ۸ تا ۱۵ ساله خود را نمی آورند و بنده حقیر که امام جماعت مسجد هستم در این چندین سال ندیده ام حضور نو جوانان در مسجد پر رنگ باشد و البته همان بچه ای که نمیشود در خانه تنهایش گذاشت و یا بهانه می گیرد و میخواهد همراه پدر یا مادر بیاید ، همان را با خود به مسجد می آورند !!
در هر حال جواب دیگر به این خانم ها این است که :
رسول خدا صلی الله علیه و اله فرمودند : نماز فرادا و تنهای زن در خانهاش مساوى است با ۲۵ نماز جماعت در مسجد. قَالَ صَلَّى اَللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ : صَلاَةُ الْمَرْأَةِ وَحْدَهَا فِي بَيْتِهَا كَفَضْلِ صَلاَتِهَا فِي الْجَامِعِ خَمْساً وَ عِشْرِينَ دَرَجَةً (وسائل الشیعة ج۵ ص۲۳۷)
حالا خانم ها با بچه آوردن به مسجد و ثبت گناه و معصیت برای خود چرا بدون زجمت واذیت و آزار نمازگزاران و خودشان ، نماز خود را مضاعف به ۲۵ برابری نمیکنند ؟
و باز به حدیث شریف دیگری اشاره میکنم که : رسول خدا صلی الله علیه و آله فرموده اند : بهترينِ مسجد زنان ، همان خانه هاى ايشان است – أَنَّ خَيْرَ مَسَاجِدِ النِّسَاءِ اَلْبُيُوتُ (من لا يحضره الفقيه , جلد۱ , صفحه۳۷۴)
و همچنین : رسول خدا صلی الله علیه و آله و حضرت امام صادق علیه السلام فرمودند : یا علی بر زنان نماز جمعه و جماعت و اذان و اقامه واجب نیست لَيْسَ عَلَى النِّسَاءِ أَذَانٌ وَ لاَ إِقَامَةٌ وَ لاَ جُمُعَةٌ وَ لاَ جَمَاعَةٌ – (وسائل الشیعة ج۷ ص۲۹۷)
و همچنین فتوای شهید اول و دوم در لمعه و روضه می گویند:
بهتر این است که بگوییم مسجد برای غیر زنان است یا این حکم به طور مطلق جاری است. بنابراین که خانه برای زنان در حکم مسجد است. (عروة الوثقی، ج ۱،ص ۴۲۶)
معنای این که مسجدِ زن ، خانه او است، این است که نماز زن در خانه اش از رفتن او به مسجد برتر و افضل است و نیازی به رفتن او به مسجد نیست. این احادیث و ادله برای کسی که تسلیم امر خداوند است کفایت میکند ولی احادیث و ادله بیش از این است .
و باید به این حادیث هم توجه شود که بر عکس زن ، مرد را فقط ترغیب فرموده اند به شرکت در جماعت مسجد : رسول خدا صلی الله علیه و آله فرمودند : نماز مرد در جماعت ، بهتر از چهل سال نماز او در خانه اش است صَلاَةُ الرَّجُلِ فِي جَمَاعَةٍ خَيْرٌ مِنْ صَلاَتِهِ فِي بَيْتِهِ أَرْبَعِينَ سَنَةً
(مستدرك الوسائل ج۶ ص۴۴۶ ، جامع الأخبار , جلد۱ , صفحه۷۷)
( این گونه احادیث درباره مسجد آمدن زن و مرد ، در مذاهب عمریه هم ذکر شده است )
از طرفی معضل بچه آوردن این اتفاقات را به همراه دارد :
۱- شاید مسجد را نجس کنند و شاید خون دماغ شوند و فرش مسجد را نجس کنند و کسی هم متوجه نشود …
۲- شاید حرمت قرآن و ادعیه را حفظ نکنند
۳- شاید حرمت مهر تربت حضرت سید الشهدا علیه السلام را حفظ نکنند و با آن بازی کنند
۴- شاید حواس نمازگزاران را در ارتباط با خداوند پرت میکنند با رفت و آمد و دویدن و صدا در آوردن و خندیدن و یا خاموش و روشن کردن لامپ ها و …
۵- شاید اگر به این کودکان حتی با زبان و رویی خوش تذکر داده شود ، در آینده از مسجد زده شوند
۶- چون پدر یا مادر در حال نماز جماعت هستند به کودک توجه ای ندارند شاید برای او اتفاق ناگواری بیفتد و شاید توسط سارق ربوده شود و شاید به بیرون مسجد روند و با خودرو تصادف کنند و غیره از خطرات
۷- شاید کودکان رها شده به تاسیسات و گرمایش و سرمایش مسجد خسارت وارد کنند و یا تنظیم آنها را به هم زنند و شاید باعث آتشسوزی شوند
نتیجه میگیرم که بانوان در خانه نماز خود را اقامه کنند تا ۲۵ برابر ثوابی که به مردان در جماعت مسجد داده میشود خداند به آنها بدهد و فرزندان خود را در کمال آرامش بزرگ و تربیت کنند و بهشت گوارایشان باد
خداوند هر عالمی را که مردم را با احادیث آشنا می کند با اهل بیت محشور کند انشاء الله